Glaslab: werkplaats voor ambacht en innovatie

Het zal sommigen al zijn opgevallen dat er aan het eind van de Vughterstraat veel moois te zien is.  Glaslab, gevestigd tegenover Cor Unum en Mister Design is een nieuwe werkplaats voor glas. Een samenwerkingsverband tussen verschillende bedrijven en vakmensen uit de glaswereld die hun kennis over het ambacht willen doorgeven aan kunstenaars, vormgevers en architecten. Met een artist in residence-programma en kennisvouchers kunnen mensen werken en van elkaar leren in het Glaslab.

De stichting wordt door Jan-Koen Lomans en Ad van den Hoven gerund. Ad vertelt over Glaslab in de werkplaats.

 

Werken met glas is toch hartstikke ouderwets. Dat kun je toch gewoon printen tegenwoordig?

‘Nou, dat dat valt reuze tegen. Er zijn wel digitale printtechnieken om grootschalig, in grote hoeveelheden, te printen op glas. Maar kleinschalig is er bijna niets. Voor vormgeving val je daarom terug op ambachtelijke bewerkingen. Want dit is ambacht wat hier gebeurt. En ik wil dat die kennis wordt overgedragen aan de jongere generaties, kunstenaars, vormgevers en architecten.

Door samen te werken met mensen die niet uit de glaswereld komen leren we andersom ook. Mensen die hier een artist in residence volgen, vragen soms om technieken die nog nooit geprobeerd zijn. Zo ontdekken wij ook weer nieuwe dingen en werken we aan innovatie binnen de toch wel wat behoudende wereld van glazeniers.'

Maar daar heb je toch opleidingen voor, voor kennisoverdracht?

'Er zijn nauwelijks nog opleidingen daarvoor in Nederland. In Boxtel heb je het Sint Lucas waar glasbewerking wordt geleerd. Maar voor het écht ambachtelijke kom je daar nog tekort. Er is nog zoveel meer in smelttechnieken, behandeltechniek, qua brandschilderen, en daar moet men zich in specialiseren. Die specialisatie qua opleiding is hier in Nederland niet meer te vinden.'

Waarom zit Glaslab hier in Den Bosch, en niet dichter bij het Sint Lucas?
'Je moet natuurlijk in een stad zitten en Den Bosch is een mooie stad én een echte cultuurstad. Daarom is het een goeie plek voor onze werkplaats. Goed qua bereikbaarheid en openbaar vervoer. Je moet namelijk gezien worden en opgepikt kunnen worden! Dat lukt niet in klein dorp of op industrieterrein ergens.

Nog mooier is het dat we hier in de cultuurpoort - het einde van de Vughterstraat - zitten. We hebben mooie, grote etalages die mensen uitnodigen om binnen te kijken. En we zitten samen met Cor Unum en hun keramiek, Mister Design met designmeubelen en dus Glaslab met glas. Zo versterken we elkaar. Ik wil er voor gaan om van Den Bosch een glasstad te maken! Glaslab in Glasstad Den Bosch, dat is een mooi doel!'

Er zijn toch heel veel glazeniers? Is Glablab zo bijzonder voor de stad dan?

'Veel? Nou, dat valt wel mee. Er zijn ongeveer 450 glazeniers in Nederland. Bijna allemaal van huis uit werkend, vanuit de garage bij wijze van spreken. Ongeveer 5% daarvan, plusminus 25 bedrijven,  kan het grotere monumentenwerk aan zoals werken aan vensters van de Sint Janskerk in Gouda. Drie à vier bedrijven zijn groot, met een personeelsbestand van ongeveer tien man. Dus Glaslab, als toegankelijke werkplaats met alle voorzieningen en apparatuur die we hebben, is echt behoorlijk uniek in het land.'

 

Mensen die niet uit de glaswereld komen vragen soms om technieken die nog nooit geprobeerd zijn. Zo ontdekken wij ook weer nieuwe dingen en werken we aan innovatie binnen de toch wel wat behoudende wereld van glazeniers.

 

De gemeente heeft een duit in de zak gedaan. Had Glaslab dat niet kunnen opvullen met sponsoring?

'Nou, sponsoring is lastig. Die ondersteuning die we van de gemeente hebben gekregen is puur om dit echt goed neer te zetten. Als je dit doet, moet je het goed doen! We kunnen natuurlijk kosten drukken door met vrijwilligers te werken, en inkomsten te genereren vanuit een vriendenkring die werk kopen. Dat zijn allemaal ideeën die we hebben. We hebben natuurlijk ook een groot netwerk, gaan naar beurzen en hebben ambassadeurs en organiseren bijeenkomsten. Dus er gebeurt al veel op dat gebied.'

En je kunt cursussen geven…

'Ik krijg wekelijks die vraag, maar dat willen we eigenlijk niet doen. Het gaat ons echt om duurzame kennisoverdracht met mensen van een zeker niveau. We willen beroepsmensen echt iets meegeven, dat zij hier iets leren waar ze in hun latere loopbaan nog van profiteren. Een cursus voor amateurs is te vluchtig daarvoor.'

Kunnen Bosschenaren op een andere manier meedoen bij Glaslab?

'Zeker! We hebben opendagen, organiseren lezingen en bijeenkomsten voor kunstminnend publiek en voor kunstenaars, vormgevers en architecten. We hebben contacten met verschillende musea. En elke zaterdag zijn we open en kunnen mensen kijken en kunst kopen als ze willen.'

Maar die kunst is zeker hartstikke duur?

'Dat valt mee. We hebben kunstwerken in diverse prijsklassen beginnend vanaf €200. Maar we werken hier ook met mensen uit het topsegment: Mark Mulders, Kiki van Eick, en daar hangt een prijskaartje aan. We willen tegelijkertijd dat genoeg mensen dingen kunnen kopen. Glas is niet goedkoop, maar als je echt wil, dan lukt iets moois aankopen wel.'

Gelukkig, dus ik kan hier gewoon terecht voor een kunstwerk als kerstcadeau?

'Je kunt elke zaterdag langskomen. Van 11.00 tot 17.00 zijn we altijd open. Zeker in de kerstvakantie zijn er veel activiteiten! Trouwens, als er hier doordeweeks mensen aan het werk zijn, is de deur ook altijd open.'

 

Vanaf 15 december 2018 is Glaslab officieel open en kan iedereen elke zaterdag langskomen. Gemeente ’s-Hertogenbosch heeft Glaslab medegefinancierd met een bedrag van €35.000. Dat is iets minder dan een derde van de begroting. Een deel van de eigen inkomsten komt o.a. uit opdrachten, verkoop van kunstwerken, het artist in residency-programma en uit eigen inbreng van de betrokken vakmensen bij Glaslab.

Tekst: Marijn Moerbeek
Foto: Glaslab